به گزارش خانه ملت؛ پرونده ثبت جهانی «آسبادهای ایران» با محوریت و سهم ۷۵ درصدی خراسان جنوبی به مراحل پایانی مستندسازی و ارزیابی‌های تخصصی رسیده است، نقشه راهی که با معرفی ۶ سایت کلیدی در شهرستان‌های نهبندان و درمیان به‌عنوان نامزدهای اصلی یونسکو، مهار دانش بومی ایرانیان در مواجهه با بادهای ۱۲۰ روزه را در آستانه جهانی‌شدن قرار داده است.

سازه‌های سنتی که بر سر راه بادهای معروف ۱۲۰ روزه سیستان بنا شده‌اند نمونه‌ای حیرت‌انگیز و پیشرو از به کارگیری انرژی پاک و تجدیدپذیر باد برای تامین نیازهای حیاتی جوامع محلی در طول قرن‌ها بوده‌اند وبر اساس جدیدترین پیمایش‌ها و شناسایی‌های انجام‌شده، این استان با در اختیار داشتن بیش از ۳۱۰ آسباد تاریخی و سهمی بیش از ۷۵ درصد از مجموع آسبادهای کشور اصلی‌ترین کانون این میراث به شمار می‌رود

ارزیابی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که خراسان جنوبی قلب تپنده ثبت جهانی آسبادهای ایران است. بر اساس جدیدترین پیمایش‌ها و شناسایی‌های انجام‌شده، این استان با در اختیار داشتن بیش از ۳۱۰ آسباد تاریخی و سهمی بیش از ۷۵ درصد از مجموع آسبادهای کشور اصلی‌ترین کانون این میراث به شمار می‌رود. این سازه‌ها در ۴۰ نقطه و در طول جغرافیا و قلمرو هفت شهرستان استان شامل نهبندان، درمیان، سربیشه، بیرجند، قاینات، سرایان و خوسف پراکنده شده‌اند.

حمایت صنعتگران از میراث تاریخی؛ پیوند صنعت امروز با فناوری دیروز/آسبادهای ایران در یک‌قدمی یونسکو؛ خراسان جنوبی پیشران پرونده ثبت جهانی

در  سلسله نشست‌های هماهنگی برای ثبت جهانی آسبادها، نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی بر لزوم هم‌افزایی بخش خصوصی تاکید کرد.

مصطفی نخعی در نشست فعالان اقتصادی، صنعتی و معدن‌کاران نهبندان، اظهار کرد: ما می‌خواهیم صنعتگران امروز به کمک صنعت دیروز بیایند چرا که آسبادها نه تنها یک بنای تاریخی، بلکه بخشی از هویت و تاریخ این منطقه هستند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های معدنی نهبندان، افزود: اگرچه اقتصاد این شهرستان به معادن وابسته است و حمایت از سرمایه‌گذاران اولویت ماست اما انتظار می‌رود بخش خصوصی در مسئولیت‌های اجتماعی و فرهنگی نیز به یاری ارگان‌های متولی بشتابد.

رئیس مجمع نمایندگان استان خراسان جنوبی با یادآوری اینکه جنوب خراسان در گذشته به عنوان یکی از بزرگترین مراکز تولید آرد شرق کشور شناخته می‌شده است، بیان کرد: امروز شاخص اصلی در مسیر ثبت جهانی، میزان مرمت و احیای آسبادهااست، لذا پیشنهاد می‌کنم در یک اقدام جهادی، هر فعال بخش صنعتی مسئولیت مرمت و راه‌اندازی یک یا چند آسباد را با نام خود بر عهده بگیرد تا این الگو به یک مدل مشارکتی موفق در سطح کشور تبدیل شود.

آنچه در روند پرونده ثبت جهانی آسبادهای ایران بیش از هر چیز خودنمایی می‌کند تغییر نگاه از حفاظتِ منفعل به احیایِ فعال است، ثبت جهانی نه یک پایان که آغازی برای بازگرداندن نبض زندگی به کالبدِ آسبادهاست. امروز مشخص شده است که برای عبور از دروازه‌های یونسکو، صرف داشتن تعداد بالای سازه‌ها کافی نیست بلکه کارکرد این سازه‌ها آن‌گونه که در تاریخ این سرزمین جریان داشته باید دوباره احیا شود.

بسیج ظرفیت‌های استان، از بودجه‌های دولتی تا همت بلند فعالان اقتصادی و معدنی نشان‌دهنده یک عزم عمومی برای حفظ شناسنامه تاریخی شرق ایران است. اگر آسبادهای نهبندان، درمیان و سایر نقاط خراسان جنوبی به چرخه بهره‌برداری بازگردند نه تنها میراثی جهانی برای آیندگان حفظ خواهد شد، بلکه چرخ‌دنده‌های گردشگری و اقتصاد محلی نیز به حرکت درخواهد آمد.

تاکید نماینده مجلس بر شتاب‌بخشی به روند ثبت جهانی چنشت

روستای هدف گردشگری «چِنِشت» در شهرستان سربیشه به‌واسطه سیمای رنگارنگ و معماری بومی متمایز خود یکی از گزینه‌های مطرح خراسان جنوبی برای ثبت در فهرست روستاهای جهانی است و اکنون روند آماده‌سازی پرونده آن با تمرکز بر تکمیل زیرساخت‌ها، رعایت شاخص‌های بین‌المللی و جلب مشارکت جامعه محلی دنبال می‌شود

مصطفی نخعی نماینده مردم شهرستان‌های نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ثبت جهانی روستای هدف گردشگری چنشت، فعالیت‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان جنوبی در این زمینه را شایسته قدردانی دانست و بر ضرورت ورود جدی‌تر دستگاه‌های اجرایی به این فرآیند تاکید کرد.

وی با بیان اینکه برای پیگیری موضوع ثبت جهانی چنشت، کمیته تخصصی به دبیری اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان تشکیل شده است، افزود: این موضوع ماهیتی فرابخشی دارد و تحقق آن مستلزم همکاری هماهنگ دستگاه‌هایی است که در حوزه‌های زیرساختی، خدماتی و عمرانی مسئولیت دارند.

به گفته نخعی، دستگاه‌های متولی باید در کوتاه‌ترین زمان به تعهدات خود عمل کنند تا کاستی‌های احتمالی در مسیر تکمیل پرونده و آماده‌سازی روستا برطرف شود.

در همین چارچوب، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی نیز از سرعت گرفتن اقدامات تخصصی و اجرایی برای تکمیل پرونده ثبت جهانی چنشت خبر داده و بر ضرورت همراهی سایر دستگاه‌ها تاکید کرده است.

این نگاه نشان می‌دهد که ثبت جهانی روستا یک پروژه محدود به حوزه میراث فرهنگی نیست بلکه به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در زمینه راه‌های دسترسی، خدمات عمومی، حفاظت از بافت، تامین زیرساخت‌های اقامتی و مشارکت جامعه محلی نیاز دارد.

تاکید نماینده مردم نهبندان و سربیشه بر ورود فوری دستگاه‌های مسئول از آن جهت اهمیت دارد که موفقیت چنشت در این فرآیند می‌تواند آثار آن را فراتر از محدوده روستا و شهرستان گسترش دهد.

قرار گرفتن چنشت در فهرست روستاهای جهانی علاوه بر ارتقای جایگاه گردشگری سربیشه، زمینه معرفی ظرفیت‌های فرهنگی، طبیعی و صنایع‌دستی خراسان جنوبی را در مقیاسی گسترده‌تر فراهم می‌کند و می‌تواند به افزایش ماندگاری گردشگران و تقویت اقتصاد محلی بینجامد.

از این منظر، تشکیل کمیته تخصصی ثبت جهانی چنشت را باید گامی برای ایجاد هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول دانست کمیته‌ای که کارآمدی آن در گرو تعیین دقیق وظایف، زمان‌بندی اجرای تعهدات و نظارت مستمر بر روند پیشرفت طرح‌هاست، هر اندازه این هماهنگی با جدیت بیشتری دنبال شود امکان تکمیل به‌موقع پرونده و رفع موانع موجود نیز افزایش خواهد یافت.

روستای چِنِشت از توابع شهرستان مرزی سربیشه در ۶۰ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند مرکز استان واقع شده و یکی از بکرترین نقاط ایران است. /

پایان پیام